Wanneer dagelijkse handelingen zoals wassen, aankleden of persoonlijke hygiëne moeilijk worden, kan een verpleegkundige aan huis ondersteuning bieden. Veel mensen associëren thuisverpleging vooral met wondzorg of inspuitingen, maar ook hygiënische verzorging (toilet) maakt deel uit van de verpleegkundige verstrekkingen die door verpleegkundigen aan huis worden uitgevoerd.
Volgens de regelgeving van het RIZIV behoort hygiënische verzorging tot de verpleegkundige zorgen waarvoor, onder bepaalde voorwaarden, een tegemoetkoming van de verplichte ziekteverzekering mogelijk is.
Wat is hygiënische verzorging (toilet)?
Hygiënische verzorging omvat de ondersteuning van personen die zich niet langer volledig zelfstandig kunnen verzorgen.
Afhankelijk van de zorgbehoefte kan een verpleegkundige helpen bij:
- de dagelijkse lichaamsverzorging;
- wassen aan de lavabo;
- hulp bij douchen of baden;
- intieme hygiëne;
- mondverzorging;
- hulp bij aan- en uitkleden;
- observatie van de algemene gezondheidstoestand tijdens de verzorging.
Deze zorg gaat verder dan praktische hulp alleen. Tijdens elk zorgmoment observeert de verpleegkundige de gezondheidstoestand van de patiënt en signaleert eventuele veranderingen aan de behandelende arts of andere betrokken zorgverleners indien nodig.
Hoe wordt de zorgafhankelijkheid beoordeeld?
Voor patiënten die nood hebben aan hygiënische verzorging maakt de verpleegkundige gebruik van de officiële Katz-evaluatieschaal.
Deze evaluatieschaal wordt door het RIZIV gebruikt om de afhankelijkheidsgraad van de patiënt vast te stellen.
De beoordeling gebeurt op basis van zes activiteiten van het dagelijks leven:
- wassen;
- kleden;
- verplaatsen;
- toiletgebruik;
- continentie;
- eten.
Voor elk onderdeel wordt nagegaan in welke mate de patiënt zelfstandig functioneert of hulp nodig heeft. Deze beoordeling moet zeer nauwkeurig gebeuren.
Waarom is de Katz-evaluatie belangrijk?
De Katz-evaluatie vormt de basis voor de kennisgeving van de afhankelijkheidsgraad van de patiënt aan de ziekteverzekering.
Deze beoordeling laat toe om de zorgbehoefte objectief vast te stellen en de verpleegkundige zorgverlening af te stemmen op de individuele situatie van de patiënt.
De evaluatie wordt uitgevoerd door de verpleegkundige volgens de richtlijnen die door het RIZIV zijn vastgelegd.
Wanneer komt hygiënische verzorging in aanmerking voor een tegemoetkoming?
Wanneer een patiënt door ziekte, een chronische aandoening, een beperking, verminderde mobiliteit of ouderdom niet meer zelfstandig kan instaan voor zijn persoonlijke verzorging, kan een verpleegkundige de zorgbehoefte beoordelen.
Indien aan de voorwaarden van de verplichte ziekteverzekering wordt voldaan, kunnen de verstrekkingen binnen de thuisverpleging worden vergoed volgens de geldende RIZIV-regelgeving.
De verpleegkundige staat daarbij ook in voor de nodige administratieve registratie van de zorgverlening.
Welke verpleegkundige zorgen kunnen aan huis worden verstrekt?
Naast hygiënische verzorging kunnen verpleegkundigen aan huis onder meer instaan voor:
- wondzorg;
- medicatietoediening;
- inspuitingen;
- diabeteszorg;
- stomazorg;
- sondevoeding;
- katheterzorg;
- palliatieve zorg;
- postoperatieve verzorging;
- observatie en opvolging van de gezondheidstoestand.
Deze zorgverlening gebeurt steeds op basis van de individuele zorgbehoefte van de patiënt en volgens de geldende verpleegkundige regelgeving.
Wist je dat?
Veel mensen denken dat hulp bij wassen onder huishoudelijke hulp of gezinszorg valt. In werkelijkheid behoort hygiënische verzorging (toilet) tot de verpleegkundige verstrekkingen binnen de thuisverpleging. Met behulp van de officiële Katz-evaluatieschaal kan de verpleegkundige de afhankelijkheidsgraad van de patiënt beoordelen en de nodige verpleegkundige zorg organiseren volgens de RIZIV-richtlijnen.
Heeft u vragen over verpleegkundige zorgen aan huis of wenst u meer informatie over de Katz-evaluatie? Een verpleegkundige van Zorg Kathleen Deschaght kan uw situatie beoordelen en toelichten welke zorgverlening het best aansluit bij uw behoeften.